Home > Felietony > Polska narodem wynalazców bez wsparcia

Polska narodem wynalazców bez wsparcia

Jaki jest obecnie wizerunek polaka wśród mieszkańców europy zachodniej? „Polaczki”, jak pogardliwie nazywani jesteśmy chociażby w Wielkiej Brytanii uznawani są za ludzi, którzy nie wylewają za kołnierz, śpią na Victoria Coach Station, żebrzą o funciaka na tanie wino i mają „lepkie łapki”. Dlaczego tak jest? Napływ ludzi z krajów europy wschodniej, do krajów europy zachodniej po otwarciu granic był bardzo duży. Wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej  rzesze rodaków wyjeżdżały w poszukiwaniu lepszego życia. Pracując za najniższe stawki i tak zarabialiśmy kilkukrotnie razy więcej, niż w kraju. Już to powoduje, że rodacy nie są lubiani na zachodzie. Bo kto lubi kogoś, kto wykonuje tą samą pracę, często na wyższym poziomie za kilkukrotnie mniejsze wynagrodzenie?  Ale wszystko ma dwie strony medalu. Ludzie, którzy opuścili swój dom w poszukiwaniu lepszych zarobków nie zawsze sobie radzili z rozłąką na długie miesiące, sięgali po alkohol i inne używki. Właśnie przez takich ludzi wizerunek  polaków na zachodzie jest taki, a nie inny. Jednak należy przypomnieć, że Polska to naród wielkich wynalazców. Ludzie na zachodzie nawet nie zdają sobie sprawy, ile otaczających ich przedmiotów, z których korzystają na co dzień zostało wynalezionych przez naszych rodaków.

Kolorowa fotografia i… kamizelka kuloodporna

Zacznijmy od zdjęć. Mało kto wie, że technologia kolorowej fotografii została opracowana przez polskiego wynalazce Jana Szczepanika, który jest autorem kilkuset pomysłów technicznych i ponad pięćdziesięciu patentów, chociaż w dziedzinie techniki był samoukiem. „Polski Edison” – bo tak właśnie nazywany jest Szczepanik- bardzo przyczynił się do rozwoju technologii kolorowego filmu i fotografii. W 1899 roku opracował on barwną kliszę filmową, a rok później opatentował ją w brytyjskim urzędzie patentowym. Ponad dekadę później stworzył kamerę oraz projektor obsługujące kolorową kliszę filmową i system kolorowej fotografii w parze ze światłoczułym papierem.

Jan_Szczepanik_-_photographic_paper
Opakowanie kolorowego papieru fotograficznego

Jego patenty wykorzystywane były przez takie firmy jak Agfa czy Kodak. Jednak, co ciekawe ten wynalazca tworzący w Tarnowie przyczynił się również do zachowania istnień wielu żołnierzy. To właśnie on oraz Kazimierz Żegleń (nie pracowali razem, jedynie opatentowali kamizelki w niemal tym samym czasie) stworzyli kamizelki kuloodporne. Ta projektu Szczepanika uratowała jednego z królów hiszpańskich – Alfonsa XIII, za co dostał wysokie oznaczenie państwowe oraz brylantowy zegarek od cesarza Mikołaja II Romanowa.

kamizelka_szczepanika
Rok 1901 – Jan Szczepanik strzela do swojego służącego, który ubrany jest w kamizelkę  swojego projektu.

Polski minikomputer stworzony przez żołnierza Armii Krajowej

K-202
Minikomputer K-202 z urządzeniami peryferyjnymi w Muzeum Techniki w Warszawie

Czasy PRLu nie były dobre dla polskich wynalazców, ale mimo to udało nam się stworzyć kilka wartościowych projektów. W roku 1970 Jacek Karpiński – wybitny polski informatyk i inżynier elektronik, ale również żołnierz powstania warszawskiego w Szarych Szeregach stworzył komputer K-202, który przewyższał technologicznie urządzenie o ponad dekadę. Był to pierwszy polski komputer stworzony z użyciem układów scalonych przewyższający możliwościami pierwsze sprzęty IBM.Niestety władze peerelowskie niechętnie podchodziły do projektów Jacka Karpińskiego z racji jego przeszłości. Jako były żołnierz Armii Krajowej nie miał łatwego życia, co utwierdza fakt, że kilka lat później zajął się hodowlą trzody chlewnej. Jednak dzięki wsparciu Wielkiej Brytanii K-202 już rok później trafił do produkcji.Został wyprodukowany w ilości 30 sztuk. Jedna z nich znajduje się obecnie z CERNie. Ostatecznie szykany doprowadziły do tego, że w latach osiemdziesiątych Karpiński zdecydował się na emigracje do Szwajcarii, gdzie stworzył robota sterowanego głosem oraz skaner tekstu. Po upadku żelaznej kurtyny powrócił do kraju, gdzie do końca życia trudnił się tworzeniem witryn internetowych.

[tabs class=”yourcustomclass”]
[tab title=”Specyfikacja komputera K-202″ active=”active”]

  • Słowo 16-bitowe
  • Ponad 90 rozkazów procesora
  • Pamięć operacyjna do 4 milionów słów
  • Do 64 urządzeń wejścia-wyjścia
  • Wymiary: szer. 48 cm x wys. 21 cm x dł. 58 cm
  • Ciężar: 35 kg
  • Zasilanie: 220 V, 600 W lub 700 W

[/tab]

[/tabs]

Holografia

Kto oglądał kiedyś Gwiezdne Wojny, Star Treka, czy inne sci-fi wie o czym mowa. Nad techniką tworzenia trójwymiarowych obrazów pracowała niejedna osoba, jednak prekursorem prac w tym kierunku był polski fizyk Mieczysław Wolfke, habilitowany przez samego Alberta Einsteina, swego czasu wielki mistrz wolnomularskiej Wielkiej Loży Narodowej Polskiej. To właśnie on odkrył podstawy nowej nauki, opracował metodę, która dopiero 28 lat później doczekała się realizacji. Za „wynalezienie” holografii, brytyjski naukowiec Dennis Gabor, otrzymał Nobla. Podczas swojego wystapienia mówił tak: „Dokonując tego, stałem na ramionach dwóch wielkich fizyków – Williama L. Bragga i Fritsa Zernikego. (…) Nie wiedziałem wówczas – podobnie jak Bragg, że Mieczysław Wolfke zaproponował tę metodę w 1920 r., nie podejmując jednakże próby jej doświadczalnej realizacji”.

Melexem na golfa

melexGdy czasem widzicie w Amerykańskich filmach wózki golfowe, warto wiedzieć, że są one produktem całkowicie polskim. Pierwsze pojazdy tego typu powstały w 1971 r. w Mielcu, a zostały zaprojektowane rok wcześniej. Po pewnym czasie oprócz modeli dla amatorów walenia kijem w piłeczkę, powstały różne wersje melexów. Współcześnie, jest dostępny w trzech kategoriach: pojazdy pasażerskie, bagażowe i specjalne. Jak informuje Wikipedia: „Oryginalne meleksy są używane m.in na polach golfowych, w fabrykach, centrach logistycznych, sanatoriach, szpitalach, firmach pogrzebowych,lotniskach, dworcach, parkach, zoo, zamkniętych terenach jak starówki dużych miast”. Dość powiedzieć, że również pojazdy innych firm, nazywa się melexami.

Wirtuoz motoryzacji

wycieraczka
Wycieraczka w samochodzie

Innym wybitnym polskim wynalazcą był pochodzący z Krakowa pianista Józef Hofmann. Jego wynalazki głównie dotyczyły fortepianu (wynalazł między innymi urządzenie do mierzenia siły nacisku pianisty), ale jeden z nich wykorzystywany jest w motoryzacji, a ludzie stykają się z nim codziennie na całym świecie. Mowa tutaj o wycieraczkach samochodowych, które zaadaptował jako pierwszy do swoich pojazdów Ford. Niestety jak to często bywa z twórczością naszych rodaków stworzenie tego elementu wyposażenia każdego samochodu przypisuje się trzem innym osobom – Jamesowi Henry’emu Apjohnowi, Mary Anderson oraz Gladstone’owi Adamsowi, jednak Hofmann wynalazł go przed wymienionymi wyżej osobami. Obecnie wycieraczki stosuje się w pojazdach lądowych, samolotach oraz statkach.

Polskie kasowniki na całym świecie

kasownikPozostając w tematyce motoryzacji nie sposób wspomnieć o kasownikach, które na co dzień spotykamy w miejskiej komunikacji. Te małe urządzonka również zostały stworzone przez polaka. Pierwszy ręczny kasownik do biletów, którego zasada działania zbliżona była do używanych obecnie wynalazł  polski ekonomista, inżynier i finansista  Jan Józef Baranowski w 1848 roku. Wynalazek został doceniony rok później w Paryżu na licznych wystawach.

To tylko niektóre przykłady polskiej myśli technicznej. Z nowości można dorzucić elektroniczną kostkę do gry na tablecie Dice+, oraz ściereczki do demakijażu, które wymagają jedynie nasączenia wodą (coś dla naszych kochanych dziewczyn 😀 ) Nasze wynalazki zyskują coraz większe zainteresowanie ze strony zagranicznych producentów. No własnie. Zagranicznych. Źle się dzieje w Polsce, jeśli chodzi o nowoczesna naukę, młodzi zdolni ludzie musza szukać inwestorów za granicą, w kraju nie maja warunków o rozwoju. Wypada trochę nad tym pomyśleć, szczególnie że szkoda by było tracić, owoce naszej słowiańskiej inwencji twórczej.

Tekst tworzony we współpracy z Michałem Straszakiem

Autor tekstu:

Marcin Kusz – o technologii pisze od 2011 roku. Przez ten czas współpracował między innymi z portalami Telix.pl, Tabletowo.pl, Technologiczni.eu oraz z lokalną gazetą. Fan twórczości Jacka Kaczmarskiego, Przemysława Gintrowskiego, Kazik Staszewskiego oraz Ryszarda Riedla. Na co dzień użytkownik iPhone’a 5C oraz Moto G – tak dla kontrastu :).

facebook